25 Νοέμβρη 1942... Η ανατίναξη της γέφυρας στο Γοργοπόταμο!

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου

Ο Γοργοπόταμος στην Αλαμάνα

στέλνει περήφανο χαιρετισμό νέας ανάστασης χτυπάει καμπάνα 

μηνάν τα όπλα μας το λυτρωμό.

Ο συμβολισμός του όμορφου αυτού αντάρτικου τραγουδιού δεν είναι τυχαίος. Τα σύμβολα στην ιστορία, αποτέλεσμα καταγραφής μεγάλων έστω και στιγμιαίων γεγονότων, έχουν επιδράσει στη λαϊκή ανάταση, έχουν ... συμβάλλει αποφασιστικά στη δημιουργία ψυχολογίας και συνείδησης στις λαϊκές μάζες για να δημιουργήσουν στη συνέχεια ηρωικά κατορθώματα στον αγώνα με σκοπό την επιβολή του δίκιου τους.

"Μέρες Μαγιού" από το 1893 ώς σήμερα

Του ΚΩΣΤΗ ΚΑΡΠΟΖΗΛΟΥ*

Πλατεία Heymarket, Σικάγο, 1η Μαίου 1886

 
Απεργιακές φρουρές στα εργοστάσια και στα εργοτάξια, ομιλητές σε αυτοσχέδιες εξέδρες στους λαϊκούς συνοικισμούς, συγκεντρώσεις απεργών, επιθέσεις της Αστυνομίας και συλλήψεις σε εργατικές λέσχες, διαδηλώσεις στα αστικά κέντρα με ένταση και παλμό, διανθισμένες από εργατικούς ύμνους και αισιόδοξες εκτιμήσεις για το επικείμενο τέλος του «κεφαλαιοκρατικούζυγού».  
Στιγμιότυπα από τις εκδηλώσεις της Πρωτομαγιάς του 1930, το έτος που άρχισαν να γίνονται αισθητές στην Ελλάδα οι επιπτώσεις της μεγάλης οικονομικής κρίσης του Μεσοπολέμου. Στα επόμενα χρόνια, οι εορτασμοί της Πρωτομαγιάς σημαδεύτηκαν από ένταση και βίαιες συγκρούσεις στο φόντο απεργιακών κινητοποιήσεων, με αποκορύφωμα τον ματωμένο Μάη της Θεσσαλονίκης του 1936. Η απεργία των καπνεργατών της Βόρειας Ελλάδας και η κλιμάκωση της εργατικής διαμαρτυρίας σε γενική απεργία καταδεικνύει τους τρόπους συσχέτισης των εργατικών αγώνων με την ημέρα-σύμβολο της 1ης Μαΐου.
Η αντίστιξη είναι προφανής με την ατμόσφαιρα των σύγχρονων συγκεντρώσεων της Πρωτομαγιάς, όπου περισσεύει η αίσθηση ενός προκαθορισμένου ραντεβού, δίχως απρόοπτα, δίχως ιδιαίτερο παλμό, δίχως εν τέλει γεγονότα που να διαφοροποιούν το κάθε έτος από το προηγούμενο και το επόμενο.
Η πρώτη. Η ταύτιση της 1ης Μαΐου με τις αναζητήσεις και τις διεκδικήσεις του κόσμου της μισθωτής εργασίας ανάγεται στη γενίκευση των εργατικών αγώνων στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Τον Μάιο του 1886 στο Σικάγο, σε μία από τις ατμομηχανές της αλματώδους ανάπτυξης του αμερικανικού καπιταλισμού, οι εργατικές ενώσεις διεκδίκησαν την κατοχύρωση της οκτάωρης εργασίας. Η βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων, ο απαγχονισμός των πρωταγωνιστών του εργατικού ξεσηκωμού και η απαγόρευση της συνδικαλιστικής δράσης είχαν σημαντικό αντίκτυπο στις διεθνείς οργανώσεις του σοσιαλιστικού και εργατικού κινήματος. Η αναγόρευση της Πρωτομαγιάς σε ημέρα τιμής και μνήμης για τα θύματα της εργατικής τάξης διαπλεκόταν με το αίτημα για οκτάωρη εργασία και την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση των εργατικών ενώσεων για τον ρόλο τους στη διαμόρφωση των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων.
Το 1893 στην Αθήνα η πρώτη οργανωμένη μαζική εκδήλωση στο πνεύμα των αποφάσεων της Διεθνούς για μία συντονισμένη και παγκόσμια εργατική διαμαρτυρία συνδεόταν με την εμφάνιση των πρώτων σοσιαλιστικών ομίλων, την κυκλοφορία μαχητικών εφημερίδων, όπως ο Σοσιαλιστής, τις διεργασίες συγκρότησης εργατικών συσσωματώσεων και συλλόγων. Η χρονική εγγύτητα της πρώτης οργανωμένης ελληνικής Πρωτομαγιάς με τα γεγονότα των Ηνωμένων Πολιτειών και των αποφάσεων της Διεθνούς υπενθυμίζει τη διεθνή δυναμική που προσλάμβαναν οι ιδέες της οργανωμένης εργατικής δράσης σε μία περίοδο σημαντικών κοινωνικών μετασχηματισμών. Ο Σταύρος Καλλέργης, ιδρυτής του Σοσιαλιστικού Συλλόγου και εκδότης του Σοσιαλιστή, ήταν ο πρωταγωνιστής στις δραστηριότητες της περιόδου αυτής «κατά του αθλίου πλουτοκρατικού συστήματος».

140 χρόνια από την Κομμούνα του Παρισιού

Συμπληρώνονται αυτές τις μέρες 140 χρόνια από την Κομμούνα του Παρισιού (18 Μαρτίου-28 Μαίου 1871). 

Οι απόπειρες κομμουνιστικής επαναθεμελίωσης και ανασύστασης της εργατικής πολιτικής στη νέα εποχή του καπιταλισμού δεν μπορούν παρά να επιχειρήσουν την αποτίμηση της εμπειρίας του προηγούμενου εργατικού κινήματος Η Κομμούνα είναι ο κόμβος της μετάβασης από το παρελθόν στο μέλλον. Είναι η απόδειξη της ταξικής συνείδησης των αδικημένων, το πρώτο βήμα της Ιστορίας μας, η ρεαλιστική θεώρηση της δύναμής μας, το πέρασμα από την ανυπακοή στην αντεπίθεση. Είναι η πρώτη άνοιξη των λαών, η πρώτη εξουσία των εργατών. Δεν πρόκειται για ιστοριογραφία, ούτε απλώς για εκτίμηση του παρελθόντος. Πρόκειται για μια ανασύσταση της εμπειρίας, της γνώσης του παρελθόντος από την πολιτική και θεωρητική σκοπιά του σήμερα και του αύριο.

Ο κομμουνισμός για μας είναι η κίνηση που καταργεί την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων όχι μόνο στο παρόν μα και στο μέλλον και στο παρελθόν.

6 Μαρτίου 1910: Η Εξέγερση του Κιλελέρ

Aπό τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα ο θεσσαλικός κάμπος γίνεται πεδίο μιας από τις πιο οξυμένες μορφές της ταξικής πάλης. Oι κολλήγοι ξεσηκώνονται ενάντια στους μεγαλοτσιφλικάδες. Στην Kαρδίτσα, Λάρισα, Tσουλάρ, Kιλελέρ οι κολλίγοι επαναστατούν και προβάλλουν το μοναδικό αίτημά τους που είναι η ανακατανομή της γης που βρίσκεται στα χέρια ολίγων μεγαλογαιοκτημόνων. Σε αυτήν ακριβώς την εξέγερση, η οποία για μία ολόκληρη περίοδο είχε αποκλεισθεί από τα σχολικά εγχειρίδια, θα αναφερθούμε, αποτυπώνοντας και τις συνθήκες μέσα από τις οποίες αναδύθηκε.
META THN ΠPOΣAPTHΣH THΣ ΘEΣΣAΛIAΣ
Aπό τη σύσταση του ελληνικού κράτους ο καπιταλισμός αναπτύσσεται αργά και βασανιστικά, ήδη η αστική τάξη έχει προδώσει το ρόλο της και έχει συμμαχήσει με τους τσιφλικάδες ξεπουλώντας πρώτα πρώτα την εθνική ανεξαρτησία της χώρας. Tο αστοτσιφλικάδικο μπλοκ αφήνει άλυτο το γεωργικό πρόβλημα, το πρόβλημα της διανομής της γης που η ύπαρξη των τσιφλικιών το έκανε ακόμη μεγαλύτερο. Παράλληλα μεγάλωναν και οι μάζες των ακτημόνων καλλιεργητών. H κατάσταση αυτή πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις με την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην Eλλάδα. Oι προσδοκίες των Θεσσαλών αγροτών και όχι μόνο, οι οποίοι ήταν καθηλωμένοι επί αιώνες στα τσιφλίκια των Tούρκων γαιοκτημόνων, ότι μετά την ένωση τα κτήματα θα περνούσαν στα χέρια τους διαψεύστηκαν. Tα μεγάλα τουρκικά τσιφλίκια περιήλθαν εξ αγοράς στα χέρια των Eλλήνων χρυσοκάνθαρων της εποχής οι οποίοι τα μετέτρεψαν σε τεράστιες κεφαλαιοκρατικής υφής γεωργικές επιχειρήσεις. Aμέσως μετά τη συνθήκη του Bερολίνου (παραχώρηση) οι Tούρκοι τσιφλικάδες και οι μικροκτηματίες κονιάρηδες έσπευσαν να πουλήσουν τη γη τους. Bαθύπλουτοι Έλληνες της διασποράς X. Zωγράφος, E. Zάππας, Στεφάνοβιτς, Mπαλτατζής και πολλοί άλλοι αγόρασαν στη Θεσσαλία τεράστιες εκτάσεις γης. Oι ιδιοκτησίες αυτές αποτελούσαν το 50-60% των καλλιεργούμενων εκτάσεων και εργάζονταν σ' αυτές το 50% του αγροτικού πληθυσμού της Θεσσαλίας. Aυτή ακριβώς την κερδοσκοπική δραστηριότητα του ομογενειακού κεφάλαιου κάλυψε απολύτως η ελληνική κυβέρνηση του Xαριλάου Tρικούπη.

H "γενική δοκιμή" του 1905

22/1/1905 Πρώτη αστικοδημοκρατική επανάσταση στη Ρωσία

 

 
Tην Κυριακή 9/22 Γενάρη του 1905, πάνω από 140 χιλιάδες εργάτες της Πετρούπολης, με επικεφαλής τους έναν παπά, τον Γκαπόν, που ήταν πράκτορας της Ασφάλειας, ξεκίνησαν από τις εργατικές συνοικίες για τα χειμερινά ανάκτορα. Η πομπή ήταν απολύτως ειρηνική. Πολλοί κρατούσαν στα χέρ...ια τους εικόνες, σταυρούς και φωτογραφίες του Τσάρου, ενώ οι περισσότεροι είχαν γεμάτη την καρδιά τους με την ελπίδα ότι αυτός, ο Ρώσος μονάρχης δηλαδή - τον οποίο θεωρούσαν πατέρα του έθνους - θα τους καταλάβαινε. Στο υπόμνημά τους άλλωστε, που ήθελαν να του υποβάλουν, δεν άφηναν περιθώρια παρερμηνειών: «Μεγαλειότατε - έγραφαν - εμείς οι εργάτες και κάτοικοι της Πετρούπολης, ήρθαμε με τις γυναίκες μας, τα παιδιά μας και τους γέροντες γονείς μας, σε σένα, για να βρούμε δικαιοσύνη και προστασία... Είσαι η τελευταία ελπίδα της σωτηρίας μας. Μην αρνιέσαι τη βοήθεια στο λαό σου. Βγάλτον απ' την αθλιότητα και την αμάθεια, βοήθησέ τον να καλυτερέψει την τύχη του. Απάλλαξέ τον απ' την καταπίεση των κρατικών οργάνων. Γκρέμισε τον τοίχο που υψώνεται ανάμεσα σε σένα και το λαό σου. Σκοπός σου είναι η ευτυχία του λαού, αλλά την ευτυχία αυτή του την αφαίρεσαν».

Θανάσης Τσιριγώτης:Τιμή στο Λένιν!!

Σαν σήμερα (21 Γενάρη 1924) πέθανε σε ηλικία 54 χρόνων ο μεγαλύτερος πολιτικός όλων των εποχών. O Βλαδίμηρος Ίλιτς Oυλιάνωφ γνωστότερος ως Λένιν!! O άνθρωπος που οδήγησε τη ρώσικη ιστορία στις εσχατιές της και τη φτωχολογιά τους μουζίκους τους απόκληρους από τον Αρχάγγελο ως το Βλαδιβοστόκ στην εξουσία. Για πρώτη φορά στα παγκόσμια χρονικά κερδήθηκε η πολιτική εξουσία χωρίς να έχει κερδηθεί η οικονομία!!

Το μεγαλύτερο πολιτικό μυαλό της ανθρώπινης ιστορίας είχε πίσω του την Α’ και Β’ διεθνή, διδάχτηκε από την Παρισινή Κομμούνα και τη χαμένη επανάσταση του 1905 (Ρωσία - Ιαπωνία) αξιοποίησε τις ρωγμές του Α’ παγκόσμιου πολέμου. (Αντάντ εναντίον Γερμανίας) και συνέτριψε το τσαρικό καθεστώς. Προηγουμένως είχε φροντίσει να προσεταιριστεί να ενώσει ή να διαλύσει επαναστάτες αγροτιστές, αναρχικούς της Ρωσίας, τολστοϊκούς, μενσεβίκους, ενδιάμεσους. Είχε μελετήσει βαθιά όλη την ευρωπαϊκή και ρώσικη ιστορία, πολιτική οικονομία με τρόπο απαράμιλλο.

20 χρόνια χωρίς το Νίκο Τεμπονέρα

Ένα χρονικό για να μην ξεχάσουμε!

 

Ήταν και πάλι τέτοιες μέρες, τέλος διακοπών Χριστουγέννων, πριν 20 χρόνια. Μόλις χθες δηλαδή…ιστορικά. Στα σχολεία όμως δεν επικρατούσε ησυχία, η κοινωνία έβραζε υπόκωφα. Είχαν προηγηθεί οι καταλήψεις των εργοστασίων, των «προβληματικών». Στην Πάτρα, η Πειραϊκή-Πατραϊκή είχε γίνει από την άνοιξη του 1990 ένα ιδιότυπο κέντρο αντίστασης και αγώνα ενάντια στην κυβερνητική πολιτική της ΝΔ του Μητσοτάκη. Πολύμηνος αγώνας, σκληρός. «Ή όλοι ή κανένας» έγραφε το πανό στην πύλη του εργοστασίου της Πάτρας, απαντώντας στις μαζικές απολύσεις και τα σχέδια συρρίκνωσης. Ο ραδιοφωνικός σταθμός των απολυμένων της Πατραϊκής «Αλληλεγγύη» έφερνε στα σπίτια και τα καφενεία το μήνυμα του αγώνα, τη μουσική της αντίστασης. Και όταν ο πολύμηνος αγώνας των εργατών και των υπαλλήλων έφτασε σε καμπή, σαν φυσική συνέχεια τη σκυτάλη πήραν οι μαθητές και φοιτητές.

Ο τότε Υπουργός Παιδείας του Μητσοτάκη, Βασ. Κοντογιαννόπουλος (σημερινός βουλευτής του ΠΑΣΟΚ), παίρνοντας και αυτός τη σκυτάλη των αντιλαϊκών μέτρων, προσπάθησε να κάνει άλλη μια αντιδραστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση (σαν αυτές που επιχείρησαν αργότερα ο Αρσένης, ο Γιωργάκης Παπανδρέου κλπ). Τον Νοέμβριο του ΄90 ξεκίνησαν οι πρώτες συνελεύσεις, πρώτα στα ΤΕΙ της περιφέρειας, μετά στις σχολές των ΑΕΙ. Μαζικές γενικές συνελεύσεις, συντονιστικά σχολών, συντονιστικά πόλεων, πανελλαδικά συντονιστικά στην Αθήνα για τον συντονισμό και την κλιμάκωση του αγώνα. Οι καταλήψεις άρχισαν στα μέσα Νοέμβρη, μέρες πολυτεχνείου περίπου, πρώτα στην επαρχία. Αρχές Δεκέμβρη τα περισσότερα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας ήταν κατειλημμένα. Το αίτημα ένα: να αποσυρθεί το αντιδραστικό πολυνομοσχέδιο Κοντογιαννόπουλου. Και τότε με μορφή χιονοστιβάδας ξεκίνησαν οι μαθητές. Ένα-ένα τα σχολεία έκλειναν. Χιλιάδες μαθητές, σε κάθε γωνιά της χώρας έγραψαν τη λέξη ΚΑΤΑΛΗΨΗ στις πόρτες των σχολείων τους. Μια πραγματική έξαρση, με συνελεύσεις και καταλλειμένα σχολεία σε κάθε χωριό, κωμόπολη και μεγάλη πόλη.

9 ΓΕΝΑΡΗ 1905 : "ΜΑΤΩΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ"

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

ΑΦΙΣΣΑ ΓΙΑ ΤΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ

Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 στη Ρωσία είναι γνωστή σαν η πρώτη (στην παγκόσμια ιστορία) πετυχημένη απόπειρα της εργατικής τάξης να καταλάβει την εξουσία και να ξεκινήσει την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας. Λιγότερο γνωστή όμως είναι η επανάσταση του 1905 που προηγήθηκε και κατά κάποιον τρόπο προετοίμασε την Οκτωβριανή. Ηταν αυτή που έβγαλε από την αφάνεια τα εκατομμύρια των εξαθλιωμένων μαζών στην τσαρική Ρωσία, απέδειξε ότι ο λαός έχει ρόλο στη διαμόρφωση της ιστορίας και παρά την ήττα της έδωσε σημαντικά εφόδια στην εργατική τάξη για να πραγματοποιήσει την «έφοδο στον ουρανό» το 1917. Ηταν μια «… γενική δοκιμή … χωρίς την οποία θα ήταν αδύνατη η νίκη της Οχτωβριανής επανάστασης του 1917» όπως θα πει αρκετά χρόνια μετά και ο Λένιν (Απαντα, 5η ρωσική έκδοση, τόμος 41, «Ο αριστερισμός παιδική αρρώστια του κομμουνισμού», σελ. 9).

Το ξέσπασμα των εργατών. Η «ματωμένη Κυριακή».

Η κατάσταση στη Ρωσία πριν το 1905 ήταν κάτι περισσότερο από τραγική. Η κυριαρχία του τσαρισμού ήταν απόλυτη. Δεν υπήρχε κανένα ίχνος δημοκρατικών θεσμών, καμιά μορφή συλλογικότητας. Οι φυλακές και τα κάτεργα ήταν γεμάτα. Ο λαός ήταν καταδικασμένος να επιβιώνει καθημερινά σε απάνθρωπες συνθήκες. Οι αγρότες εργάζονταν με πρωτόγονα μέσα χωρίς να μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να συντηρηθούν. Οι ακτήμονες ήταν εκατομμύρια και ήταν υποχρεωμένοι να εργάζονται σαν κολίγοι αφού όλη σχεδόν η γη ήταν ιδιοκτησία του κράτους ή των μεγαλοτσιφλικάδων. Οι εργάτες ήταν υποχρεωμένοι να δουλεύουν ως και 14 ώρες την ημέρα και να ζουν μέσα στην εξαθλίωση. Ο Elleinstein είναι πολύ παραστατικός: «Ως το 1905, ο τσαρικός δεσποτισμός ήταν ολοκληρωτικός. Επρόκειτο για μια δικτατορία που δεν επέτρεπε καμία ελευθερία, έστω και την πιο τυπική. … Ελευθερία τύπου δεν υπήρχε, όπως δεν υπήρχε ελευθερία στο θέατρο και τη λογοτεχνία. … Δεν υπήρχε ατομική ελευθερία. Η αστυνομία μπορούσε να συλλάβει οποιονδήποτε και οποτεδήποτε. … Οι ρώσοι αγρότες υποφέρουν τρομερά από έλλειψη γης. … Η αγροτική εκπαίδευση είναι μηδαμινή. … Η παιδική θνησιμότητα ήταν πολύ μεγάλη (25-30% στην ύπαιθρο). … Στον υποσιτισμό έρχονται να προστεθούν οι επιδημίες, κυρίως επιδημίες χολέρας. Η τροφή ήταν πενιχρότατη: βραστές πατάτες, σούπα λάχανο, … το κρέας σπάνιο …». (Elleinstein σελ. 24-35)

Η ιστορική δίκη του Πολυτεχνείου και οι καταδικαστικές αποφάσεις

Σαν σήμερα έληξε η Δίκη για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Μετά από ακροαματική διαδικασία διόμισυ μηνών και διάσκεψη 6 ημερών ενώπιον του πενταμελούς εφετείου Αθηνών, στις 30 Δεκεμβρίου του 1975 εκδόθηκε η απόφαση του δικαστηρίου το οποίο κήρυξε ένοχους τους 20 από τους 32 κατηγορούμενους, ενώ αθώωσε άλλους 12. Η δίκη της σφαγής του Πολυτεχνείου άρχισε στις 9 το πρωί της Πέμπτης 16 Οκτωβρίου 1975, στον Κορυδαλλό, στην αίθουσα που δικάστηκαν προηγουμένως οι Απριλιανοί με πρόεδρο τον εφέτη Ντεγιάννη. Το Πενταμελές Εφετείο συνεδρίαζε κάθε εργάσιμη ημέρα στην αίθουσα του Κορυδαλλού μέχρι τέλους του έτους 1973, οπότε εκδόθηκε και η καταδικαστική απόφαση.
“Ο Παπαδόπουλος και ο Ιωαννίδης που είχαν το κουράγιο τους, κάθησαν στην προτελευταία σειρά των εδωλίων, χαμένοι μέσα στους 32 κατηγορούμενους, από τους οποίους απουσίαζαν δύο, ο τέως εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Π. Θεράπος που δήλωσε ασθένεια, και ο φονιάς Τσιαπάρας που φυγοδικούσε”, θυμάται ένας από τους δικαστές, ο τότε εφέτης, Γιώργος Μαρκουλάκης, μιλώντας στην Ελευθεροτυπία. Μετά τις δηλώσεις των κατηγορουμένων ο εισαγγελεύς Γανώσης απήγγειλε το "Κατηγορώ" και ακολούθησε η εκφώνηση των μαρτύρων, που συνολικά υπερέβαιναν τους 350 μαζί με τους μάρτυρες υπεράσπισης.

Παλιοί και νέοι μύθοι για τα Δεκεμβριανά

Αν η δεκαετία του 1940-50 σημάδεψε το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, η «ματωμένη Κυριακή» της 3ης Δεκεμβρίου 1944 και η 33ήμερη τραγωδία που ακολούθησε, αποτελούν κορυφαίο σταθμό της. Tα γεγονότα είναι λίγο-πολύ γνωστά και συμπυκνώνονται στο σύνθημα μπροστά στον Αγνωστο Στρατιώτη που κρατούσαν τρεις μαυροφορεμένες κοπέλες στην κηδεία των θυμάτων της πρώτης μέρας: «Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας, διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα».

3 Δεκέμβρη 1944: Η ματωμένη Κυριακή

Μια ειρηνική και άοπλη διαδήλωση του αθηναϊκού λαού... ...κατέληξε στο απροκάλυπτο αιματοκύλισμα

Το ξημέρωμα της Κυριακής, 3ης του Δεκέμβρη 1944, έβρισκε το βασανισμένο λαό της Αθήνας και του Πειραιά στο πόδι. Οι προετοιμασίες, για το μεγάλο συλλαλητήριο, που είχε καλέσει η ΚΕ του ΕΑΜ, για την ίδια μέρα στην πλατεία Συντάγματος, έχουν φτάσει στην τελική τους φάση. Άλλωστε, οι μέρες που είχαν προηγηθεί ήταν γεμάτες ένταση και όλοι συναισθάνονταν την κρισιμότητα των στιγμών.

Τη νύχτα της 30ής Νοέμβρη προς 1η Δεκέμβρη, μετά την ανακοίνωση - τελεσίγραφο του Γ. Παπανδρέου, πραγματοποιήθηκε ολονύχτια συνεδρίαση της ΚΕ του ΕΑΜ, η οποία συζήτησε τις εξελίξεις και αποφάσισε:

α. Να απευθύνει έκκληση στις κυβερνήσεις των συμμάχων της Μ. Βρετανίας, της Σοβιετικής Ενωσης και των ΗΠΑ.

β. Να κηρυχτεί παλλαϊκή απεργία το Σάββατο, 2 του Δεκέμβρη

γ. Να οργανωθεί παλλαϊκή συγκέντρωση στην πλατεία Συντάγματος στις 3/12, στις 11 το πρωί.

δ. Να ανασυγκροτηθεί η ΚΕ του ΕΛΑΣ

Την 1η Δεκέμβρη 1944 παραιτούνται από την κυβέρνηση της "Εθνικής Ενότητας" οι ΕΑΜίτες υπουργοί Αλ. Σβώλος, Γ. Ζεύγος, Μ. Πορφυρογένης, Ν. Ασκούτσης, Ηλ. Τσιριμώκος και Α. Αγγελόπουλος, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη διαταγή μονομερούς αφοπλισμού του ΕΛΑΣ. Την ίδια στιγμή, πραγματοποιούνται μεγάλες και μαχητικές διαδηλώσεις του λαού σ' όλη την Ελλάδα, ενάντια στην κυβέρνηση Παπανδρέου και την αγγλική επέμβαση.

Στις 2 Δεκέμβρη 1944, η απεργία σημειώνει τεράστια επιτυχία. Τα πάντα στην Αθήνα και τον Πειραιά είναι κλειστά, φανερώνοντας ξεκάθαρα τη θέληση του λαού. Την ίδια, όμως, στιγμή αποβιβάζονται στο Φάληρο 6.000 Άγγλοι στρατιώτες και δύο φασιστικά, ελληνικά τάγματα από την Αίγυπτο. Το πρωί της ίδιας μέρας, η ΚΕ του ΕΑΜ ζητά και παίρνει από την κυβέρνηση άδεια για το συλλαλητήριο της Κυριακής. Τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας, όμως, ο Γ. Παπανδρέου ανακαλεί την άδεια. Προφανώς, είτε για να δοκιμάσει την αντοχή και την αποφασιστικότητα του ΕΑΜ και του λαϊκού κινήματος, είτε για να βρει "πάτημα", για τα όσα ήδη σχεδίαζε μαζί, με τους Άγγλους, για την επόμενη μέρα.